Van’daki besiciler, yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde hayvan pazarında beklenen canlılığın oluşmadığını dile getiriyorlar. Yüksek yem, saman ve nakliye maliyetleri nedeniyle besiciler, hayvan satışlarının neredeyse durma noktasına geldiğini belirtiyor. Türkiye’nin önde gelen hayvancılık merkezlerinden biri olan Van’da, Kurban Bayramı’na günler kala hayvan pazarlarında hala bir hareketlilik gözlemlenmiyor. Tuşba Mahallesi’ndeki hayvan pazarında üreticiler ve satıcılar, artan maliyetlerin kurbanlık fiyatlarını yükselttiğini ve bu durumun satışları olumsuz yönde etkilediğini ifade etti.
Pazarda hayvan satışı yapmaya çalışan besici Osman Fidan, piyasanın durgunluğunu vurgulayarak, kurbanlıkların çoğunlukla borç karşılığında satıldığını aktardı. Yem maliyetlerindeki yüksek artıştan şikayet eden Fidan, arpa ve saman fiyatlarının düşmediğini belirtti. Aylık 100 bin TL’ye çoban bulmakta zorlandıklarını ifade eden üretici, yıllar önce 100 haneli olan köyünün şimdi 30 haneye düştüğünü ve sadece 15 hanenin hayvancılıkla uğraştığını kaydetti. Hayvancılık yapan birçok kişinin iş bırakmayı düşündüğünü vurgulayarak, “Durum çok zor, kimse bu işten kazanamıyor. Allah’a şükür, ilk satışımı yaptım ama o da masraflara gidecek. Gelir geldiği gibi gidiyor. Bu yıl masraflar çok yüksek. Yeşil samanın tonu 20 bin TL, arpa 17 bin TL, bu da kazancı erozyona uğratıyor. Kazanç var ama masraflar çok, bu zahmete değmiyor. Geçmişte durum daha iyiydi, son 1-2 yıldır böyle değil. Çoban bulmakta da sorun yaşıyoruz. 20-30 bin TL olan çoban ücreti, şimdi 100 bin TL’ye kadar çıktı, yine de bulamıyoruz. Masraflar fazla ama destek yok. Devletin yardıma ihtiyacımız var. Çiftçilik bitmiş durumda. Köylü bu işi bırakırsa, ne yapacağız? ‘Köylü milletin efendisidir’ derler, bu doğru. Köylü olmazsa, şehir de ölür.” şeklinde konuştu.
Besici, “Bu sene hayvanlar zayıf, alım satım mümkün olmuyor. Aldığımızda satamıyoruz, sattığımızda da parasını alamıyoruz. İnsanlar zor durumda. Geçim imkânları daralmış. Bu yıl hayvan satışı yok çünkü hayvanlar kilo almamış. Pazar yerinde ise sadece 50 kişi var, kimse kurbanlık almak için gelmiyor. Yaz ortasındayız ama hava hâlâ soğuk. İş yok, emekli maaşları bile yetmiyor.” dedi.
Mehmet Yeralp adlı satıcı, “Piyasa şu an çok durgun. Besili çift koyunun fiyatı 30-45 bin TL arasında değişiyor. Geçen yıl da fiyatlar benzer seviyelerdeydi.” şeklinde bilgi verdi.
Diğer bir satıcı Tacettin Seçilmiş ise, “Her gün gıda ve diğer ürünlere zam geliyor ama hayvan ve et fiyatlarına yansımıyor. Çok zor bir durumdayız. Para yok, herhangi bir şey yok.” dedi.
Sadun Acar ise, “Bu yıl pazar zayıf. Saman ve arpanın tonunu 20 bin liraya alıyorum; vatandaş ise koyunun çiftini 22-23 bin liraya almak istiyor. Bu hayvanların 15 bin lira gideri var. Burada kimse siftah yapamadı. Herkes 10-15 kişilik ailelere bakmak zorunda. Kimse buraya keyfi için gelmiyor; insanlar ne yiyip içiyor? Her sabah evimizden çıkıp geliyoruz, günlük masrafımız 100 TL. Burada iki çay bile içemiyoruz, çocuklar evde aç kalıyor.” diye ekledi.
