Tarihi Taşınmaz Davasında Nikola İsveçin’in Mirasçıları Lehine Karar Çıktı

Mahkeme, yüzyıllık tarihe sahip bir taşınmazla ilgili belgeleri ve fermanları inceleyerek kararını verdi. Hazine, Vakıflar, Rusya ve yasal mirasçılardan oluşan dört taraf arasındaki davayı sonuçlandıran mahkeme, taşınmazın 19. yüzyıldaki sahibi Nikola İsveçin’in mirasçıları lehine hüküm verdi. Emlakin maddi değerinin 1.5 milyar TL’nin üzerinde olduğu belirtilen arazi için Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Rusya’nın talepleri reddedildi.

400 BİN KURUŞA ALDI

Tarabya’daki 10 dönümlük arazinin tarihi, 19. yüzyılın ortalarında Sultan I. Abdülmecid döneminde başladı. Fransız Sefareti’nde tercümanlık yapan ve aynı zamanda avukat olan Mösyö Leon Auguste Landevosin’in eşi Madam Yakome’nin kızı Heme Landevoisin, 1841’de yalıyı Rum asıllı Hristaki Efendi’den satın aldı. Tanzimat ve Islahat Fermanı ile Osmanlı’nın Batı’ya açıldığı dönemde yabancılar İstanbul Boğazı’nda mülk edinmeye başladı. Bu süreçte söz konusu yalı Fransız bir ailenin eline geçti.

Landevoisin Ailesi, Fransa’ya dönmeden önce 1868’de yalıyı Rus elçilik çalışanı Nikola İsveçin’e 400 bin kuruş karşılığında sattı.

Nikola İsveçin, İstanbul’da Sultan II. Abdülhamid döneminde 1903 yılında vefat etti. Ancak İsveçin’in ölümü, mirasçı bırakmadan olduğu şeklinde kayıtlara geçirildi.

FERMANLA KİRALANDI

Nikola’nın ölümünden sonra taşınmaz, Padişah V. Mehmed Reşad’ın onayı ve Evkaf Mahkemesi kararıyla Rus Çarlığı’na kiralandı. Ancak mahkeme kararında taşınmazın hiçbir zaman doğrudan Rusya’ya tescil edilmediği ve sadece temsilcilik olarak kullanıldığı vurgulandı.

1950 yılındaki kadastro tespitiyle taşınmazın eski tapu maliki Nikola İsveçin adına kaydedildi ve kayıt kesinleşti.

MÜCADELE 2004’TE BAŞLADI

2004 yılında Hazine, Nikola’nın mirasçısız ölümü gerekçesiyle taşınmazın devlete geçmesi için tapu iptali ve tescil davası açtı. Vakıflar Genel Müdürlüğü ise taşınmazın Sultan Bayezid Vakfı’na ait olduğunu ileri sürerek mülkiyet hakkını talep etti. Rusya ise taşınmazın bedelinin Çarlık döneminde kendi devleti tarafından ödendiğini ve Nikola’nın sadece emanetçi olduğunu iddia ederek tapunun kendi adına tescil edilmesini istedi.

İsveçin’in Fransa’da yaşayan torunları bu süreçte ortaya çıktı.

ÇOK SAYIDA KARAR İNCELENDİ

İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi, dört tarafın taleplerini bir araya getirerek davayı ele aldı. Davada birçok Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı, Anayasa Mahkemesi kararı ve Yargıtay Genel Kurul ile Hukuk Genel Kurulu kararı incelendi.

TALEPLER REDDEDİLDİ

Mahkeme, Hazine’nin ve Rusya Federasyonu’nun iddialarını hak düşürücü süre nedeniyle reddetti. Rusya’nın ‘olağanüstü zamanaşımıyla mülkiyet kazanımı’ iddiası taşınmazın tapulu olması sebebiyle kabul edilmedi. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün iddiası ise Nikola’nın mirasçılarının belgelenmesiyle geçersiz sayıldı.

BENZERSİZ MİRAS

Mahkeme, tapu kaydının 19. yüzyıldaki sahibi Nikola İsveçin’in mirasçıları lehine devam etmesine hükmetti. 2022 yılındaki değerlendirmede mülkün değeri 300 milyon TL olarak belirlendi ve İsveçin’in mirasçılarına devredildi.

KİM BU NİKOLA İSVEÇ

Fransız Jenealojik Etüd Araştırma Ofisi’ne göre, Nikola İsveçin 1815 yılında Rusya’da doğmuş ve 1903 yılında Türkiye’de hayata gözlerini yummuştur. Eşi Elisabeth Alexandrovna Pestel ile iki oğlu bulunan Nikola İsveçin’in mirasçıları arasında Aurelie Lecomte, Cedric Lecomte ve Jean Ivan İsveçin yer almaktadır.